[ .Gloomy Sunday - László Jávor. ]

ศิลปะแบบ Expressionism นั้นเกิดขึ้นทางเหนือของยุโรป



Edvard Munch : The Murderer on the Lane C.1919

โดยที่ศูนย์กลางอยู่ที่ ประเทศเยอรมัน --

ศิลปะแนวนี้ ได้รับอิทธิพลจากศิลปินสำคัญ 2 คน

คือ Vincent Van Gogh

และศิลปินชาว Norwegian ที่ชื่อ Edvard Munch



Edvard Munch : Photography

ซึ่งทั้งสองคนนี้ใช้สีที่รุนแรง และเกินความเป็นจริง

โดยเน้นความพอใจของศิลปินเป็นหลัก ไม่ยึดถือ กฏเกณฑ์

และธรรมเนียมใดๆในอดีตเลย

สีที่ใช้นั้นจะสื่อถึง พลังที่ถูกบีบคั้นบังคับกดดัน

ที่อยู่ในความรู้สึกนึกคิด ของจิตใจคน เป็นการปดปล่อยอารมณ์ผ่านสี

และฝีแปรงที่ให้ความรู้สึก ที่แข็งๆ ดิบ รุนแรง



Emil Nolde : Crucifixion C.1912

ศิลปะ Expressionism ในเยอรมันมี 2 กลุ่มคือ

1Die Brucke ที่แปลว่า สะพาน กลุ่มนี้จะเชื่อมโยงศิลปะที่แปลกแนวต่างๆ

2 Der Blaue Reiter ที่แปลว่า คนขี่ม้าสีน้ำเงิน

ชื่อนี้ได้มาจากหนังสือที่ Kandinsky จัดพิมพ์

โดยชื่อหนังสือนี้ ก็ได้มาจากงานเขียนของ Kandinsky เองอีกทีหนึ่ง

กลุ่ม Der Bladue Reiter นี้จะมีความสำคัญกว่ากลุ่ม Die Brucke

โดยกลุ่มนี้มี Kandinsky เป็นผู้นำ กลุ่ม Kandinsky เกิดใน Moscow

โดยเขาเป็นนักศึกษากฏหมายและเศรษฐศาสตร์

แต่เมื่อเขาได้ไปเที่ยวที่ Paris และได้ดูงานแสดงศิลปกรรมทำให้ Kandinsky

ตัดสินใจเป็นจิตรกรเมื่ออายุได้ 30 ปี ในหัวของ Kandinsky นั้น

เขาคิดว่าจะทำงานศิลปะในแบบ Non - Objective Painting

หรือ ภาพจิตกรรมที่ไม่มีเรื่องราวเขาได้เขียนตำรา ที่ศึกษาค้นคว้ามาอย่างหนักชื่อ

"Concerning the Spiritual in Art"



Edvard Munch : Puberty C.1895

ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องเกี่ยวพันกันระหว่าง ศิลปะ และ ดนตรี

โดย Kandinsky เองเกิดความรู้สึกในเรื่อง Dematerialization

ในงานของ Monet และในงานของพวก Impressionism ,Symbolists,

Fauves, Cubism โดย Kandinsky เองเขามั่นใจว่า --

ศิลปะนั้นน่าจะมีอะไรเกี่ยวข้องกับทาง จิตวิญญาณ (Spiritual)

มากกว่า วัตถุ (Material) โดย Kandinsky พูดไว้ว่า --

"หลักการประสานสี และรูปทรง ย่อมขึ้นอยู่กับการจับจิตวิญญาณของมนุษย์เพียงเท่านั้น"

ศิลปะแบบ Expressionism นี้จะมุ่งการแสดงออกทางความรู้สึก

อารมณ์ จิตวิญญาณ มากกว่ามุ่งนำเสนอความเป็นจริง ทางวัตถุ

โดยสื่อผ่านการใช้สีที่รุนแรง กดดัน ฝีแปรงที่อิสระ

โดยรับเอาอิทธิพลของกลุ่มศิลปะต่างๆเช่น การรับสีสด

และฝีแปรงอิสระจากศิลปะแบบ Fauvism

ความรู้สึกบีบคั้นกดดันจากจิตใจของมนุษย์จาก Van Gogh

หรือแม้ กระทั่ง ลักษณะการตกแต่งจากศิลปะแบบ Art Nouveau

Vincent Van Gogh : The Night Cafe C.1888

The Night Cafeภาพนี้ วาดขึ้นในช่วงปี คศ. 1888

ซึ่งเป็นช่วงที่ Van gogh ได้ย้ายไป อยู่ที่เมือง Arles ใน Provence

ซึ่งเป็นเมืองทางใต้ของประเทศฝรั่งเศส ณ.ที่นี้เอง Van gogh

ได้ทุ่มเทในการ ทำงานของเขาอย่างบ้าคลั่ง ใช้ชีวิตอยู่อย่างโดดเดี่ยว

ในสภาพความเป็นอยู่ที่อัตคัต ขัดสน และช่วงเวลานี้เองที่ Van gogh ได้วาดภาพ

ที่มีชื่อเสียงมากของเขาภาพหนึ่ง เป็นภาพภายใน Cafe แห่งหนึ่ง

Van gogh ได้ใช้สีแดงกับ สีเขียว ตัดกันอย่างรุนแรงมากๆ

ซึ่งทำให้รู้สึกว่า Cafe แห่งนี้นั้นเป็นสถานที่ ที่อาจทำให้คนเข้ามาเสียผู้ เสียคน

เสียสติ หรือก่ออาชญากรรมได้ หรือพูดง่ายๆก็คือ

Cafe แห่งนี้เป็นที่รวมของพวกคนไม่ดีทั้งหลายแหล่

คนที่ล้มเหลวในชีวิต ที่โต๊ะมีคนเมานอนฟุบหมดสติอยู่

ภาพ Night Cafe ของ Van gogh เป็นการริเริ่มที่จะเป็นศิลปะ แบบ

Expressionism โดยเห็นได้ จากการใช้ฝีแปรงที่ขาดห้วน ใช้เส้นง่ายๆ

ที่มีพลังส่งอารมณ์บวกกับการใช้สี ที่แสดงความรู้สึกสีที่สื่อความหมาย

และสีที่จัดตัดกันอย่างรุนแรง เช่น สีแดงกับสีเขียว

และการใช้สีและฝีแปรงลักษณะนี้นี่เองที่ส่งอิทธิพลอย่างมากให้กับ

ศิลปะ Expressionism ในช่วงต่อมา 

Edvard Munch : The Scream C.1893

Edvard Munch เขาเป็นผู้บุกเบิกศิลปะ Expressionism คนสำคัญ

ภาพรูปคนกำลังหวีด (The Scream)

เป็นส่วนหนึ่งของความคิด "Frieze of Life" ของเขา

ซึ่งก็คือความคิดในเรื่องของครรลองชีวิต ทั้งในเรื่องของความรัก และความตาย

ภาพนี้ Munch ได้แรงดลใจมาจากตอนที่เขาเดินอยู่ที่ชายทะเลแห่งหนึ่ง

ในยามที่พระอาทิตย์กำลังตกดิน และขณะนั้น Munch เองไม่สบายเจ็บป่วย

และเหน็ดเหนื่อยมาก โดยที่บรรยายกาศ รอบข้างนั้นชวนให้รู้สึกหดหู่ กดดัน

เมฆมืดครึ้มตกลงมาตำปกคลุมไปทั่ว ความรู้สึกกดดันและความรู้สึกเจ็บปวดนี้

Munch ถ่ายทอดออกมาด้วยการใช้ที่ แสดงความเจ็บปวด รูปทรงที่บิดเบี้ยว

สับสน ยุ่งเหยิง เส้นที่หมุนวนทำ ให้ดูแล้วรูสึกเวียนศีรษะ

เส้นทะแยงมุมที่เป็นราวสะพานนั้นได้สร้างให้ Perspective ที่บิดเบือนไปทั่วทั้งภาพ

สีแดงกับสีม่วงอมนำเงินที่ตรงกันข้ามนี้ ได้ถูกนำมาผสมกัน

ซึ่งการผสมกันของสีนี้นี้บวกกับองค์ประกอบต่างๆ ที่กล่าวมามันทำให้ภาพนี้

กดดันทั้งประสาทตาที่ดูแล้วรู้สึกเวียนศีรษะ กับโสทประสาทของหูที่ต้องรับฟังเสียง

กรีดร้องที่ดังมาก ซึ่งทั้ง 2 โสทประสาทนี้

ถูกดึงเข้ามาเชื่อมโยงกันอย่างที่ไม่ค่อยมีใครเคยทำมาก่อนทั้งนี้

เพราะ ว่างานศิลปะของ Munch นั้นเขาได้ให้ความสำคัญกับเนื้อหา

และเพียรคิด ค้นคว้า ทดลองหารูปทรงที่แปลกมา ใส่ในภาพของเขา

เพื่อให้ได้ภาพที่คนดูอย่างเรา แถบจะได้ยินเสียงหวีดร้องออกมาจากภาพนี้เลยทีเดียว

Wassily Kandinsky : Murnau with Church C.1910

ภาพ Murnau with Church นี้เป็นงานของ Kandinsky

เป็นภาพทิวทัศน์ของเมืองเล็กๆ ที่อยู่ในแคว้น บาวาเรียใต้ Kandinsky

เลือกใช้เมืองนี้เป็นเนื้อหาของภาพ แต่เขาได้เก็บความเหมือนจริง

เอาไว้แต่เพียงเล็กน้อย เท่านั้น เขาใช้สีและฝีแปรงที่เป็นอิสระ และฉลับพลัน

มากกว่าจะนึกถึงคำนวณอะไรให้ถูกต้อง แม่นยำ โดยบางแห่ง

ยังปล่อยพื้นกระดาษแข็งให้ว่างไว้ ไม่ลงสีปิดหมด แต่เมื่อมองดูภาพนี้แล้วก็

ยังเห็นเป็นยอดแหลมของโบสถ์ กับแนว หมู่บ้านที่อยู่ทางด้านซ้ายอยู่บ้าง

การใช้สีที่ปล่อยๆเป็นอิสระกับแนวลาดเอียงลาดชันของบ้านคน

ทำให้เกิดพลังผลักดัน เคลื่อนไหว แม้จะดูเหมือนว่าศิลปินทำภาพไปด้วยความ

ฉลับพลันทันทีด้วยสัณชาตญาณก็ตามที แต่กระนั้นการใช้สีก็

ได้ดุลกันดีระหว่างสีขาวกับสีนำเงินที่ปรากฏอยู่ในที่ต่างๆ

ถือได้ว่าเป็นภาพที่เก็บบรรยากาศภูมิประเทศ และหมู่บ้านได้

สดชื่นในรูปแบบที่ใกล้จะเป็นภาพนามธรรมแท้ๆอยู่แล้ว

ซึ่งแนวทางการแสดงออกระหว่างเส้น สี และพื้นที่ว่างเช่นนี้

ต่อมามันได้พัฒนา และส่งอิทธิพลให้กับศิลปะแบบ Abstract Expressionism



Wassily Kandinsky : First Abstract Watercolor C.1910

ภาพ First Abstract Watercolor เป็นภาพสีนํ้าของ Kandinsky

ที่เป็นภาพสีนำแบบ Abstract Expressionism ครั้งแรกที่เกิดขึ้น

Kandinsky เขียนภาพนี้ โดยแดงรูปทรงและเส้น สีที่ตัดซ้อนกันอย่างกระฉับ กระเฉง

เป็นภาพที่ดูไม่เหมือนอะไรที่เป็นจริงที่อยู่ในโลกเลยทั้งสิ้น

Kandinsky ยังใช้ดนตรีเป็นแนวทาง ที่จะนำ ศิลปะออกไปสู่

การแสดงออกแบบใหม่ ที่จะพัฒนาต่อไปตามแบบ Abstract Expressionism

เขายึดถือ จิตวิญญาณ ที่สอดคล้อง หรือขัดแย้งที่แสดงออกมาทางเส้น สี

และ พื้นที่ว่าง (space) จังหวะเคลื่อนไหว (movement)

โดยไม่แสดงเลยว่าเหมือนกับอะไรในโลกจริงๆ

----------------------------------------------

[ .Gloomy Sunday - László Jávor.]

Sunday is gloomy,
My hours are slumberless
Dearest the shadows
I live with are numberless
Little white flowers
Will never awaken you
Not where the black coaches
Sorrow has taken you
Angels have no thoughts
Of ever returning you
Wouldnt they be angry
If I thought of joining you?

Gloomy sunday

Gloomy is sunday,
With shadows I spend it all
My heart and i
Have decided to end it all
Soon therell be candles
And prayers that are said I know
But let them not weep
Let them know that Im glad to go
Death is no dream
For in death Im caressin you
With the last breath of my soul
Ill be blessin you

Gloomy sunday

Dreaming, I was only dreaming
I wake and I find you asleep
In the deep of my heart here
Darling I hope
That my dream never haunted you
My heart is tellin you
How much I wanted you
Gloomy sunday

----------------------------------------------

Wolfgang Amadeus Mozart -PianoSoNATA In A Major

ในเรื่องเล่าเกี่ยวกับคนตาบอดหลายคนคลำช้างในส่วนต่างๆกัน

แต่ละคนก็จะเข้าใจว่าช้างมีลักษณะเป็นอย่างที่ตัวเองกำลังคลำอยู่ตรงนั้น

คนที่คลำส่วนหูก็บอกว่าช้างมีลักษณะเป็นแผ่น

คนที่คลำบริเวณงาช้างก็เข้าใจว่าช้างมีลักษณะที่แข็งกลมเป็นกระบอกปลายเรียวแหลมคม

ตาบอดเหล่านั้นต่างก็เข้าใจถูกต้องในส่วนของตัวเอง

แต่ก็ไม่ถูกต้องทั้งหมดในด้านภาพรวมของความเป็นช้าง

เรื่องเล่านี้อาจเปรียบได้กับทัศนะเกี่ยวกับศิลปะของแต่ละคน

ที่อาจจะต่างกันมองกันไปคนละด้าน ตัดสินว่าใช่หรือไม่ใช่ศิลปะ

ดีหรือแย่ไปตามความชอบและความเข้าใจของตัวเอง

การพยายามทำความเข้าใจศิลปะจากการอ่านคำอธิบายของนักคิดนักทฤษฎี

ในสำนักต่างๆจะทำให้เห็นความแตกต่างและความหลากหลายในวิธีการเข้าถึงศิลปะ

ซึ่งหากเรานำเอาความคิดทั้งหมดมารวมกันก็จะได้ภาพรวมที่แท้จริงของศิลปะ

เช่นเดียวกับที่คนตาบอดทั้งหมดจะได้รู้ว่าช้างทั้งตัวเป็นอย่างไร

หากเขาเหล่านั้นนำเอาสิ่งที่ตัวเองค้นพบมาบอกเล่าแล้วรวบรวมเข้าด้วยกันในขั้นต้น

หากจะถามว่าศิลปะคืออะไร

นักปราชญ์ในสมัยคลาสสิคของกรีกเคยกล่าวถึงศิลปะแบบกว้างที่สุดไว้ว่า

" ศิลปะคือสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น "

ดังนั้น หินกรวดที่กลมเกลี้ยงนวลตา เปลือกหอยทรงแปลกๆสวยๆบนชายหาด

ดวงอาทิตย์ขึ้นและตกที่งดงามจับใจ ดอกไม้ที่ทั้งสวยและหอม

จึงเป็นความงามในธรรมชาติไม่ใช่ศิลปะ

ที่บอกว่า "ศิลปะคือสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น" นั้นถูกต้อง แต่ก็ยังเป็นความถูกต้องที่กว้างขวางเกินไป

เพราะถ้าหากถือตามนี้ สิ่งต่าง ๆ ทั่วทั้งโลก ข้าวของทุกชิ้นที่มนุษย์ทำขึ้นมา

ก็จะกลายเป็นศิลปะไปหมด คนทุกคนจะกลายเป็นศิลปิน

ในความเป็นจริง คำจำกัดความทั่วไป ศิลปะคือสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นนั้นยังไม่เพียงพอ

สิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นได้นั้นจะกลายเป็นศิลปะขึ้นมาได้ต้องขึ้นอยู่กับปัจจัยหลาย ๆ อย่าง

ต้องมีคุณสมบัติที่เพียงพอ ดังนี้

1. มีความงาม "ความงาม"

เป็นคุณสมบัติขั้นพื้นฐาน และเก่าแก่อย่างหนึ่งของศิลปะ

เนื่องด้วย "ความงาม" มักจะผูกอยู่กับ "รสนิยม" ที่เป็นเรื่องเฉพาะกิจของแต่ละคน

แต่ละชนชาติ แต่ละวัฒนธรรม และแต่ละยุคสมัย

"ความงาม" จึงไม่เป็นสิ่งที่ตายตัวไม่เปลี่ยนแปลง

ความชอบหรือรสนิยมเฉพาะของแต่ละคนมีผลต่อการตัดสินว่าสิ่งใดงามหรือไม่

ประติมากรรมกรีกคลาสสิค 340 ปีก่อนคริสตกาล

แต่อย่างไรก็ตาม "ความงาม" แบบทั่ว ๆ ไปที่เป็นสากลก็ยังคงมีอยู่

และเป็นที่ชื่นชอบของคนหมู่มาก เช่น รูปเปลือยของกรีกยุคคลาสสิค

ภาพเหมือนผู้หญิง โมนาลิซ่า ที่มีรอยยิ้มทรงเสน่ห์ พระพุทธรูปแบบสุโขทัย

ยุคคลาสสิคที่งามสงบ หรือ ภาพทิวทัศน์ ที่จิตรกรให้สีสันกลมกลืนดูมีชีวิตชีวา



คล็อด โมเน่ต์ (Claude Monet)
พ็อพล่าร (Poplars)์, ค.ศ. 1891
สีน้ำมันบนผ้าใบ, 77.5 x 80 ซม.
: เมโทรโพลิแทน มิวเซียม ออฟ อาร์ต, นิวยอร์ค

ในทางศิลปะยังมีการพูดถึง "ความงาม" ที่ต่างไปจาก "ความสวย"

มีผลงานศิลปะมากมายที่ "ไม่สวย" แต่ "งาม"

กล่าวถึงผลงานศิลปะชิ้นนั้น ๆ ไม่ได้แสดงความสวยแบบดาดดื่นตามความนิยมของตลาด

และคนทั่วไป แต่แสดงความงามบางอย่างที่คนมองข้าม หรืออาจจะคิดว่ามันเป็นของไม่สวย

เช่น ภาพรองเท้าของ วินเซนท์ แวนโก๊ะ (Vincent van Gogh)

แทนที่จะแสดงความสวยของรองเท้าใหม่ ๆ สะอาด ๆ หรือ รองเท้าที่ดูหรูหรา

ตกแต่งด้วยเพชรนิลจินดา แวนโก๊ะ กลับเขียนภาพรองเท้าคู่เก่า ๆ คร่ำคร่า

ดูสมบุกสมบัน แสดงถึงหนทางที่รองเท้าและเจ้าของร่วมกันเดินทางกันมา

ฝีแปรงที่ดูหนาหนัก ป้ายทับคล้ายกับปั้นให้มันเป็นรูป สามารถแทนค่าความรู้สึกที่หนักแน่น

ทำให้นึกโยงไปถึงชีวิตของมนุษย์ที่ต้องสู้ฝ่าฝันกันไป สิ่งเหล่านี้คือ "ความงาม"

ของชีวิตที่ศิลปินถ่ายทอดออกมา

2. มีอารมณ์สะเทือนใจ

ศิลปะที่สามารถแสดงความงามได้อย่างทรงพลัง มักจะให้อารมณ์ที่สะเทือนใจ

ความสะเทือนใจนี้ไม่ได้จำกัดเฉพาะความเศร้าโศกเสียใจ

หรืออารมณ์ที่เกิดจากการสูญเสียเท่านั้น แต่ความสะเทือนใจในศิลปะ

หมายรวมไปถึงความปลื้มปิติ ความเปี่ยมสุขอีกด้วย



สุเชาว์ ศิษย์คเณศ
หนูเหงา, พ.ศ. ไม่ปรากฏ
สีน้ำมันบนผ้าใบ, 37 x 44.5 ซม.
: หอศิลปแห่งชาติ

ตัวอย่างเช่น ผลงานจิตรกรรมสีน้ำมัน ของ สุเชาว์ ศิษย์คเณศ ด้วยโทนสีทั้งวรรณะเย็น

อย่างเช่น สีฟ้า สีน้ำเงิน และฝีแปรงที่หนาหนัก ภาพเด็กที่ยืนโดดเดี่ยวเดียวดาย

ก่อให้เกิดความรู้สึกที่สะเทือนใจ บางคนอาจจะเชื่อมโยงความรู้สึกสะเทือนใจ

ที่เห็นจากภาพนี้ไปสู่ประสบการณ์ส่วนตัว ซึ่งจะยิ่งทำให้เข้าถึงประสบการณ์ทางสุนทรีย์

3. มีความคิด และหรือความคิดสร้างสรรค์

งานศิลปะที่ดีมักจะต้องมีความคิดที่ดีด้วย แม้ว่าศิลปะในอดีต

และศิลปะในปัจจุบันบางประเภท อาจจะเน้นเรื่องความงามเป็นหลัก

และมีความคิดเป็นเรื่องรอง แต่ดูเหมือนว่า แนวโน้มในกระแสศิลปะนานาชาติ

และศิลปะร่วมสมัยไทย นับวันจะให้ความสำคัญกับความคิด และความคิดสร้างสรรค์มากขึ้น

จนบางครั้งบางกรณีออกจะละเลยฝีมือและความงามจนเกินไป

ในความเป็นจริง ผลงานศิลปะบางชิ้นที่ดูเป็นเรื่องของความงาม

แต่แท้ที่จริงแล้วต้องอาศัยความคิดสร้างสรรค์อยู่ไม่น้อย เช่น ภาพคนเหมือน

และ ภาพตึกรามบ้างช่องของ เฟื้อ หริพิทักษ์ ภาพเหล่านั้นไม่ได้งามเพราะความเหมือน

แต่งามเพราะการคิดค้นจัดวางตำแหน่งสีสันตามที่ต่าง ๆ ในภาพ ผลงานเหล่านั้นดี

เพราะมีการจัดองค์ประกอบที่งดงาม มีการจัดสรรรูปทรงต่าง ๆ

ให้สอดรับกัน มีการสร้างน้ำหนักให้ดูหนักแน่นกลมกลืน

สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นจากความคิดสร้างสรรค์ของศิลปิน



เฟื้อ หริพิทักษ์
ย่านเมืองเก่า 2, พ.ศ. 2498
สีน้ำมันบนผ้าใบ, 49 x 38 ซม.
: พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ศิลป์ พีระศรี อนุสรณ์

4. มีทักษะฝีมือ

เรื่องของฝีมือเชิงช่างเป็นอีกคุณสมบัติพื้นฐานของศิลปะตั้งแต่อดีต

ศิลปินมีความพิเศษต่างไปจากคนธรรมดาก็เพราะมีทักษะฝีมือที่สูงกว่า

สามารถสร้างงานได้ประณีต วิจิตรบรรจง มีความสวยงาม มีความงามที่แตกต่างไป

จากคนทั่วไปเมื่อทักษะฝีมือที่ดี มีความสร้างสรรค์เป็นตัวนำ

ศิลปินก็จะสามารถสร้างความงามและสร้างอารมณ์สะเทือนใจให้เกิดขึ้นได้

แม้ว่าศิลปะบางประเภทในบางยุคจะไม่เน้นทักษะเชิงช่างเพื่อสร้างความเหมือน

และความสวยงามแบบดั้งเดิม เช่น จิตรกรรมแบบสำแดงอารมณ์

หรือ แนวเอ็กซ์เพรสชั่นนิสม์ (Expressionism)

แต่ศิลปินก็ต้องแสดงออกทั้งทางอารมณ์ความรู้สึก (ที่มักจะแสดงออกแบบดิบ ๆ ฉับพลันไม่พิถีพิถัน)

และทั้งความช่ำชองในทางเทคนิคที่จะวาดจะปาดป้ายฝีแปรงให้เกิดเป็นภาพตามที่ตัวเองต้องการได้



Chaim Soutine
Carcass of Beef, ค.ศ. 1925
สีน้ำมันบนลินิน, 112.5 x 77.5 ซม.
: มินนีอาโพลิส อินสติทิว ออฟ อาร์ต

5. มีความพิเศษเฉพาะตัว

เมื่อศิลปินมีทักษะฝีมือ และยังมีความคิดสร้างสรรค์ ความพิเศษเฉพาะตัวในงานศิลปะ

ก็มักจะเกิดขึ้นมาเป็นเงาตามตัว ความพิเศษที่ว่านี้หมายถึงรูปแบบเฉพาะตัวที่มักจะต้องแปลกใหม่

ไม่เหมือนใคร ไม่มีใครทำมาก่อน ไม่ได้ลอกเลียนแบบใคร

แม้แต่ศิลปินประเพณีในอดีตที่มีพัฒนาการทางรูปแบบศิลปะ

ที่ช้ากว่า ศิลปะสมัยใหม่-ร่วมสมัย มาก ศิลปะในแต่ละยุคก็ยังมีความเฉพาะตัวที่แตกต่างกัน

ศิลปินโบราณที่เกิดในยุคเดียวกัน ทำงานภายใต้ผู้อุปถัมภ์ในกลุ่มใกล้เคียงกัน

อยู่ภายใต้กรอบประเพณีเดียวกัน ก็ยังสร้างงานที่มีรูปแบบแตกต่างกัน

ตัวอย่าง เช่น จิตรกรรมฝาผนังในสมัยรัชกาลที่ 3 ฝีมือของ ครูคงแป๊ะ กับครูทองอยู่

ก็มีความแตกต่างกัน



โรเบิร์ต เดอลูเนย์ (Robert Delaunay)
Homage to Bl?riot, ค.ศ. 1914
สีน้ำมันบนผ้าใบ, 190 x 126.25 ซม.
: Kunstmuseum, Basle.

วิจิตรศิลป์ คือ ศิลปะที่ทำขึ้นเพื่อประเทืองปัญญาและอารมณ์แยกออกจาก ประยุกต์ศิลป์

(แอ๊พพลายอาร์ตส์, applied arts) ต่อมาในราวคริสศตวรรษที่ 19 ประยุกต์ศิลป์

ได้เปลี่ยนชื่อเป็น อุตสาหกรรม วิศวกรรม เทคโนโลยีและวิทยาศาสตร์ประยุกต์

์นอกจากนี้ศิลปะยังอาจจะถูกโยงไปถึง ทัศนศิลป์ งานจำพวกรูปวาดภาพระบายสี

บนแผ่นผ้าใบแบนๆ (จิตรกรรม) และงานปั้น แกะสลักที่มีลักษณะดูได้รอบตัว (ประติมากรรม)

ซึ่งมักจะเป็นผลงานที่สร้างขึ้นเพื่อให้ความรู้สึกทางสุนทรียภาพ ก่อให้เกิดอารมณ์สะเทือนใจฯ

และในบางครั้งเราจะใช้คำว่าศิลปะสำหรับเรียกสิ่งที่มีคุณภาพ คล้ายกับคำว่า วัฒนธรรม

ศิลปะที่ถูกนำไปใช้เรียกสิ่งที่มีคุณภาพนี้ หมายถึงการเรียนรู้และการกระทำ

ที่ต้องใช้ความชำนาญใช้ฝีมือ เป็นสิ่งที่เหนือไปจากความเป็นเหตุเป็นผล

บ้างก็หลุดไปจากกฎเกณฑ์ทั่วไป เราจึงได้ยินเกี่ยวกับศิลปะของการสิ่งต่าง ๆ

เช่น ศิลปะการทำอาหาร หรือศิลปะการป้องกันตัว เป็นต้น